การคิดเชิงบริหาร หรือทักษะสมอง EF(Executive Functions) คืออะไร

ทักษะสมองEF(Executive Functions)คืออะไร
นักวิทยาศาสตร์เชี่อว่าExecutive Functionsเป็นความสามารถระดับสูงของสมองส่วนหน้า ที่ใช้ในการควบคุมความคิด อารมณ์ และการกระทำเพื่อไปให้ถึงเป้าหมาย เป็นทักษะการคิดขั้นสูงของมนุษย์ทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมต่อข้อมูลจากประสบการณ์ในอดีตเข้ากับปัจจุบัน ทำให้รู้สึกยั้งคิด ยั้งใจ ชะลอความอยาก กำกับพฤติกรรมและอารมณ์ของเราได้ รู้จักปรับตัวให้เข้ากับสถานการณ์ที่เปลี่ยนไป สามารถตัดสินใจ และแก้ปัญหาได้

มนุษย์ทุกคนมีทักษะEF ติดตัวมาตั้งแต่เกิด แต่จำเป็นต้องมีการฝึกฝนต่อเนื่องโดยการใช้ศักยภาพของสมองส่วนหน้า พัฒนาผ่านประสบการณ์การเรียนรู้ต่างๆจนกลายเป็นทักษะที่ปลูกฝังอยู่กับชีวิตไปจนตาย เหมือนการฝังชิปไว้ในคอมพิวเตอร์ พร้อมเรียกมาใช้งานอย่างทันท่วงที

การวิจัยจำนวนไม่น้อยเชื่อว่าทักษะ EF เริ่มพัฒนาขึ้นในเวลาไม่นานหลังปฏิสนธิ โดยในช่วง 3-6 ปีแรกของชีวิต สมองจะพัฒนาทักษะ EF ได้ดีที่สุด พ้นจากช่วงเวลานี้ไปถึงวัยเรียน วัยรุ่น หรือวัยผู้ใหญ่ตอนต้น แม้จะยังพัฒนาได้ แต่ก็จะไม่ได้ดีเท่ากับช่วงปฐมวัย และเมื่อสมองส่วนหน้าเติบโตเต็มที่แล้วอัตราการเติบโตของ ทักษะEF ก็จะลดลงเล็กน้อย ก่อนที่จะค่อยๆคงที่ไปจนถึงวัยสูงอายุ 

ทักษะ EF ของสมองส่วนหน้า เป็นปรากฏการณ์ทางชีววิทยา มีเส้นตาย หากเลยไปแล้วจะแก้ไขได้ยาก ดังนั้น ช่วง 3-6 ปี จึงเป็นช่วงแห่งโอกาสทอง ที่ผู้ใหญ่ต้องช่วยเด็กเปิดหน้าต่างแห่งโอกาสในการสร้างทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณค่าต่อสังคม เป็นการลงทุนที่คุ้มค่ามากกว่าการมาตามแก้ไขในภายหลัง

ทักษะ EF สำคัญอย่างไรต่อการพัฒนาเด็ก
ถ้าพัฒนาทักษะ EF ในเด็กให้เต็มศักยภาพ จะเป็นประโยชน์ทั้งต่อตัวเด็กและสังคม เพราะเขาจะ คิดเป็น ทำเป็น เรียนรู้เป็น แก้ปัญหาเป็น อยู่ร่วมกับคนอื่นเป็น และหาความสุขเป็น ทักษะEFจะเป็นตัวประคับประคอง ควบคุม ปรับพฤติกรรม ทำใหเ้ขาจะดูแลตัวเองได้ เอาตัวรอดจากสถานการณ์ยากๆได้ และมีความสามารถในการมองไปข้างหน้า ตั้งเป้าหมาย วางแผน จัดการ จดจ่อ อดทนได้ รอคอยเป็น ปรับเปลี่ยนความคิดอย่างยืดหยุ่นเมื่อสถานการณ์เปลี่ยน ไม่ยึดติดตายตัว รวมถึงล้มแล้วลุกขึ้นสู้ใหม่ได้ ยืนหยัดที่จะทำงานตั้งแต่ต้นจนจบได้ และยังช่วยในการจัดการอารมณ์ จัดระบบความคิดไปในทิศทางเดียวกัน เพื่อให้งานนั้นประสบความสำเร็จอย่างถูกต้อง และเหมาะสมมากยิ่งขึ้น  ทักษะEFจะทำให้เขาประสบความสำเร็จทั้งในการเรียน อาชีพการงาน การดูแลตนเอง และสร้างความสัมพันธ์กับผู้อื่น เขาจะเติบโตขึ้นมาเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพ ประสบความสำเร็จในชีวิตและสามารถช่วยดูแลสังคมไทยต่อไปได้

ขอบคุณบทความดีๆมีประโยชน์จาก สสส.เรื่อง"กิน กอด เล่น เล่า ทำงานบ้าน :ทักษะเพื่อพัฒนา EF ทางรอดของเด็กไทยสู่ศตวรรษที่ 21"

จำได้และอธิบายให้คนอื่นเข้าใจได้
วางแผน
Visitors: 52,393