รวมบทความดีๆที่เกี่ยวกับทักษะEF(Executive Functions)

3 องค์ประกอบหลักของทักษะสมองEF

กลุ่มแรก คือทักษะพื้นฐานหลัก

รศ.ดร.นวลจันทร์ จุฑาภักดีกุล ผู้เชี่ยวชาญด้านประสาทวิทยา ศูนย์วิจัยประสาทวิทยาศาสตร์
สถาบันชีววิทยาศาสตร์โมเลกุล มหาวิทยาลัยมหิดล และนักวิชาการหลายสาขาร่วมกับสถาบัน RLG ได้จัดการความรู้และแยกแยะ EF ออกเป็น 9 ด้านจัดเป็น 3 กลุ่มทักษะ ได้แก่ กลุ่มทักษะพื้นฐาน กลุ่มทักษะกำกับตนเอง และกลุ่มทักษะปฏิบัติ (ตามภาพ)

กลุ่มที่1 กลุ่มทักษะพื้นฐาน

1. Working Memory ความจำที่นำมาใช้งาน คือ ความสามารถในการบันทึก เก็บประมวล และเก็บเกี่ยวไว้ในคลังสมอง เมื่อถึงสถานการณ์จำเป็นสมองจะทำการประมวลผล ดึงข้อมูลที่ได้มาจากประสบการณ์เดิมในชีวิตมาใช้งานได้อย่างรวดเร็ว ความจำที่นำมาใช้ ไม่ใช่ความจำจากท่องจำ แต่เป็นความจำผ่านประสบการณ์

2. Inhibitory Control หรือ Self-Control การยับยั้งชั่งใจ คิดไตร่ตรอง ควบคุมตัวเองได้ คือความสามารถในการควบคุมแรงปรารถนาของคนให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม จนหยุดยั้งพฤติกรรมได้ในเวลาที่เหมาะสม ความสามารถที่จะไม่วอกแวกเพื่อไปสู่เป้าหมาย แม้จะไม่สนุก รวมทั้งความสามารถในการถอนตัวจากความสุข หรือประวิงเวลาจะที่มีความสุขได้

3. Shifting หรือ Cognitive Flexibility การยืดหยุ่นความคิด คือความสามารถในการเปลี่ยนจุดสนใจ เปลี่ยนโฟกัส หรือทิศทางให้เหมาะสมกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น สามารถพลิกแพลง ปรับเป้าหมาย แผนการ วิธีการ และกระบวนการ เด็กที่ขาดทักษะนี้จะมีปัญหาในเรื่องการปรับตัว มักจะติดอยู่กับสิ่งเดิมๆ ไม่สามารถยืดหยุ่นพลิกแพลงได้ มองไม่เห็นทางออกใหม่ๆ ไม่ สามารถคิดสิ่งใหม่ๆ นอกกรอบได้ แต่เด็กที่มีทักษะนี้จะสามารถมองเห็นทางเลือกหรือทางออกอื่นๆ เมื่อเจอปัญหาหรืออุปสรรคที่หาทางออกไม่ได้

กลุ่มที่2 กลุ่มทักษะการควบคุมตัวเอง
4. Focus ,Attention การจดจ่อใส่ใจ คือ ความสามารถในการมุ่งความสนใจอยู่กับสิ่งที่ทำอย่างต่อเนื่องในช่วงเวลาหนึ่งๆ โดยไม่วอกแวกไปตามปัจจัยภายนอกหรือภายในที่เข้ามารบกวน
5. Emotional Control การควบคุมอารมณ์ คือความสามารถในการควบคุมอารมณ์ให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม จัดการความเครียด หงุดหงิด และแสดงออกแบบไม่รบกวนผู้อื,น คนที่ควบคุมอารมณ์ได้ไม่มักโกรธฉุนเฉียว ขีQหงุดหงิดเกินเหตุ หรือขี้กังวล อารมณ์แปรปรวน และอาจซึมเศร้าได้
6. Self-Monitoring การตรวจสอบตนเอง รู้จักจุดแข็งจุดอ่อนของตนเอง รวมถึงการตรวจสอบการงานเพื่อหาจุดดีจุดบกพร่อง ประเมินการบรรลุเป้าหมาย ติดตามปฏิกิริยาของตนเอง และดูผลจากพฤติกรรมของตนเองที่ไปกระทบผู้อื่น

กลุ่มที่3 กลุ่มทักษะการปฏิบัติ
7. Initiating การริเริ่มลงมือทำ คือความสามารถในการริเริ่ม สร้างสรรค์สิ่งต่างๆ เมื่อคิดแล้วก็ลงมือทำให้ความคิดของตนปรากฏขึ้นจริง ไม่ผัดวันประกันพรุ่ง
8. Planning and Organizing การวางแผนและการจัดระบบดำเนินการ เริ่มตั้งแต่การ
ตั้งเป้าหมาย การเห็นภาพรวม จัดลำดับความสำคัญ จัดระบบโครงสร้าง จนถึงการดำเนินการ และมีการประเมินผลตนเองได้
9. Goal-Directed Persistence ความพากเพียรมุ่งสู่เป้าหมาย คือเมื่อตั้งใจและลงมือทำสิ่งใดแล้ว ก็มุ่งมั่นอุตสาหะ เพื่อให้บรรลุเป้าหมาย ไม่ว่าจะมีอุปสรรคใดๆ ก็พร้อมฝ่าฟันจนสำเร็จ

ขอขอบคุณข้อมูลดีๆมีประโยชน์จาก รศ.ดร.นวลจันทร์ จุฑาภักดีกุล ผู้เชี่ยวชาญด้านประสาทวิทยา ศูนย์วิจัยประสาทวิทยาศาสตร์ สถาบันชีววิทยาศาสตร์โมเลกุล มหาวิทยาลัยมหิดล และสถาบัน RLG 


  • Covid19.png
    ทักษะการคิดเชิงบริหารดี(EF) เหมือนมีเสบียงพร้อมในสถานการณ์ฉุกเฉิน ตัวอย่างเช่นในสถานการณ์ Covid19 ลองนึกภาพคนที่มีทักษะEFดีในสถานการณ์ Covid19 แม้จะต้อง"อยู่บ้าน หยุดเชื้อ เพื่อชา...

  • Untitled.jpg
    EF กับ IQ หรือ EQ เกี่ยวข้องกันอย่างไร อะไรสำคัญกว่ากัน นักวิทยาศาสตร์อธิบายเรื่องนี้ไว้ว่า คนทั่วไปมักคิดว่าคนที่มีปัญญา(Intelligence) ดีมักมี EFดีไปโดยปริยาย ทำให้เราคาดหวังว่า เ...

  • กิจกรรมหลากหลาย.png
    4 วิธีการเรียนรู้ที่ช่วยฝึก การคิดเชิงบริหารสำหรับเด็ก(EF) เพื่อให้พ่อแม่เข้าใจและใช้ฝึกลูกที่บ้านได้ 1. Active learning การเรียนรู้ผ่านกิจกรรมที่หลากหลายคุณพ่อคุณแม่ควรใช้เวลาในกา...

  • sleep.png
    นอนพอช่วยพัฒนาEFอย่างไร การนอนหลับเพียงพอเป็นสิ่งสำคัญ และจำเป็นต่อการพัฒนาทักษะ EF ไม่แพ้กิจกรรมอื่นๆ ทารกต้องนอนให้ได้ว้นละ13 – 14 ชั่วโมงเด็กวัย 3 – 4 ปี ขึ้นไป ต้องนอนไม่น้อยก...

  • ปก.png
    เทคนิคในการฝึกการคิดเชิงบริหาร(EF)สำหรับเด็ก ด้วยการฝึกวินัยเชิงบวก ขอบคุณข้อมูลดีๆจากSOOK PUBLISHINGและสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.)

  • เล่าปสก.jpg
    เทคนิคพ่อแม่...ชวนลูกเล่นอย่างไรให้ได้EF ของเล่นธรรมดาๆของลูกก็สามารถช่วยฝึกทักษะEFได้ ถ้าพ่อแม่รู้ 4 เทคนิค ดังนี้ 1. ชวนเล่นสนุกอย่างมีเป้าหมาย มีกติกา มีเวลากำหนด 2. ชวนคิดชวนคุ...

  • อดเปรียวไว้กินหวาน.png
    "อดเปรี้ยวไว้กินหวาน" คำโบราณว่าไว้! คือ การอดทน อดกลั้นและรอคอยเพื่อบางสิ่งบางอย่างได้ เรียกว่าเป็นการประวิงเวลามีความสุขได้และขณะที่ต้องประวิงเวลา ก็ต้องใช้ทักษะEFอื่นๆด้วย ตัวอย...

  • 44666.jpg
    Hands -eye coordination เป็นการทำงานประสานกันระหว่างกล้ามเนื้อนิ้วมือและประสาทสมผัสทั้ง5คือ ตา หู จมูก ลิ้น กายและใจแต่การฝึก กล้ามเนื้อมือให้แข็งแรงใช้ได้แคล่วคล่อง ว่องไว หนักมือ...

  • บันได.png
    Q : "น้องอายุยังไม่ถึง2ขวบ จะเริ่มฝึกEFได้หรือยังคะ" A : ครูต้นขอใช้ภาพ บันได7ขั้นสู่ศตวรรษที่21 ของนายแพทย์ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์ จากหนังสือ "สร้างเด็กภูมิดีด้วยEF" 1ปี-2ปี เป...

  • 2.jpg
    การสอนวิชาชีพใดๆ แม้จะไม่ยากแต่ก็ไม่ง่ายทั้งกับผู้สอนและผู้เรียน ถ้าวิชาชีพนั้นผู้สอนเรียนจากตำราด้วย มีประสบการณ์ความสำเร็จในอาชีพเองด้วย..ผู้สอนง่ายผู้เรียนง่าย ถ้าวิชาชีพนั้นผู้...

  • เด็กเล่น310_180.jpg
    เชื่อไหม..เด็กเล่นคือเด็กกำลังฝึกEFอยู่นะ เมื่อการเล่นคืองานของเด็ก งานที่เด็กจะต้องฝึกการกำกับและจัดการตนเองใน6ด้านคือ จัดการด้วยความใส่ใจ รู้ตัวว่ากำลังทำอะไรอยู่ จัดการอารมณ์ให้...
Visitors: 58,237